Pierwszy dzień w nowej pracy często kończy się nie zmęczeniem głowy, lecz bólem stóp, bo świeżo wydane obuwie ochronne jeszcze nie zdążyło ułożyć się do kształtu nogi. Otarta pięta czy ucisk na mały palec potrafią zepsuć kilka kolejnych tygodni i zniechęcić do noszenia butów, które mają przecież chronić przed poważniejszymi urazami. Buty robocze S1 są zwykle lżejsze i bardziej przewiewne od modeli wyższych klas, ale i one wymagają odrobiny uwagi na początku użytkowania i później, w codziennej rutynie. Poniżej znajdziesz porady dotyczące rozchodzenia nowej pary, skarpet i wkładek, sznurowania, pracy w różnych porach roku oraz sygnałów, po których warto rozważyć wymianę obuwia.
Rozchodzenie nowej pary
Podnosek i usztywniony zapiętek sprawiają, że obuwie bezpieczne układa się na stopie wolniej niż zwykłe półbuty. Cholewka mięknie po kilku dniach, natomiast przednia część pozostaje sztywna, dlatego od początku musi być w niej wystarczająco dużo miejsca. Rozchodzenie łatwiej przechodzi, jeśli podzieli się je na etapy:
- Pierwsze dwa lub trzy dni noś buty w domu przez godzinę lub dwie, w tych samych skarpetach, których używasz w pracy.
- Obserwuj, w którym miejscu pojawia się ucisk lub zaczerwienienie skóry.
- Jeśli to możliwe, zabierz do pracy starą parę na zmianę i przez pierwszy tydzień noś nowe buty przez połowę dnia.
- Miejsca narażone na otarcia zabezpiecz wcześniej plastrem lub specjalną taśmą ochronną.
- Po tygodniu oceń, czy dyskomfort słabnie, czy raczej utrzymuje się w tym samym punkcie.
Ostatni punkt ma znaczenie, bo nie każdy ból zniknie z czasem. Ucisk na palce w okolicy krawędzi podnoska nie minie po rozchodzeniu, ponieważ podnosek nie zmienia kształtu. W takiej sytuacji lepiej od razu wymienić buty na większy rozmiar lub szerszy model, niż przez miesiące znosić ból.
Skarpety i wkładki
Skarpety wpływają na komfort bardziej, niż się zwykle zakłada. Cienkie bawełniane modele szybko nasiąkają potem i zaczynają się marszczyć, co sprzyja otarciom. Lepiej sprawdzają się skarpety robocze z domieszką włókien syntetycznych lub wełny merino, z wzmocnioną piętą i palcami, bo odprowadzają wilgoć i dłużej zachowują kształt.
Z wkładkami sprawa jest bardziej złożona. Obuwie bezpieczne przechodzi badania z konkretną wkładką, a jej wymiana na przypadkowy model może zmienić właściwości antyelektrostatyczne i amortyzację. Osoby, które potrzebują wkładek ortopedycznych, powinny sprawdzić, czy producent butów oferuje certyfikowane rozwiązania lub współpracuje z firmami wykonującymi wkładki badane razem z danym modelem. Zanim do butów trafi wkładka ortopedyczna, warto skonsultować jej zgodność z producentem obuwia lub działem BHP.
Sznurowanie, o którym mało kto myśli
Większość osób sznuruje buty robocze tak samo jak trampki, choć kilka drobnych zmian może poprawić stabilność stopy. Jeśli pięta unosi się przy chodzeniu, pomaga tzw. pętla zamykająca, czyli przeciągnięcie sznurówek przez ostatnie, najwyższe dziurki w taki sposób, żeby utworzyły pętelkę, przez którą przechodzi drugi koniec sznurówki. Taki węzeł mocniej dociska stopę do tyłu buta bez nadmiernego ściskania podbicia.
Przy wysokim podbiciu sprawdza się z kolei pominięcie jednej pary oczek w miejscu, gdzie odczuwa się ucisk. Sznurówka biegnie wtedy pionowo po bokach i nie przygniata grzbietu stopy. To drobiazgi, ale przy ośmiu godzinach chodzenia dają odczuwalną różnicę.
Obuwie S1 zimą i latem
Przewiewna konstrukcja, która latem jest zaletą, zimą może okazać się kłopotem. Klasa S1 nie obejmuje izolacji od zimna ani odporności na przemakanie, dlatego w nieogrzewanych magazynach czy przy częstym wychodzeniu na zewnątrz stopy szybko marzną. Pomagają wtedy cieplejsze skarpety, przy czym trzeba sprawdzić, czy przy grubszej warstwie buty nadal nie uciskają palców.
Osoby pracujące przez cały rok w zmiennych warunkach często decydują się na dwie pary, czyli przewiewny model S1 na sezon letni i ocieplone obuwie z oznaczeniem CI, które potwierdza izolację od zimna, na zimę. Porównanie dostępnych wersji i ich parametrów ułatwia przegląd ofert w sklepach specjalistycznych, takich jak bhp-gabi.pl, gdzie modele S1 można zestawić obok siebie i sprawdzić, jakie mają dodatkowe oznaczenia.
Latem największym problemem jest pot. W tej sytuacji pomaga zmiana skarpet w połowie zmiany oraz wyjmowanie wkładek po pracy, dzięki czemu buty schną szybciej i mniej intensywnie pachną.
Czyszczenie i suszenie
Regularna pielęgnacja wydłuża życie butów i pozwala zachować ich właściwości. Kurz, pył drzewny czy resztki zaprawy najlepiej usuwać miękką szczotką po każdym dniu pracy, zanim zdążą wniknąć w materiał. Skórzane cholewki odwdzięczą się za impregnację i krem co kilka tygodni, natomiast tkaniny wystarczy przetrzeć wilgotną szmatką.
Mokre buty najlepiej suszyć w temperaturze pokojowej, z wyjętymi wkładkami i luźno wypchane papierem. Kaloryfer, piec czy suszarka do włosów przyspieszają proces, ale wysoka temperatura sprawia, że skóra twardnieje i pęka, a klej łączący podeszwę z cholewką może puścić. Warto też regularnie usuwać zabrudzenia z bieżnika, bo zaschnięta farba lub żywica zmniejsza przyczepność i zakłóca odprowadzanie ładunków elektrycznych.
Kiedy wymienić buty?
Obuwie ochronne nie ma jednej daty ważności, bo jego zużycie zależy od intensywności pracy i warunków. Zamiast czekać, aż buty się rozpadną, lepiej obserwować kilka sygnałów, które świadczą o utracie właściwości:
- bieżnik starty do tego stopnia, że podeszwa staje się gładka;
- pęknięcia lub kruszenie się podeszwy, szczególnie w miejscu zgięcia;
- odklejanie się podeszwy od cholewki;
- odsłonięty lub wyczuwalny przez materiał podnosek;
- widoczne odkształcenie przodu buta po uderzeniu ciężkim przedmiotem;
- spłaszczona wkładka, która nie amortyzuje już kroków.
Po silnym uderzeniu w podnosek buty powinny zostać wymienione, nawet jeśli wyglądają na całe. Odkształcony podnosek nie zapewni już takiej samej ochrony przy kolejnym wypadku.
Własne obuwie a obowiązki pracodawcy
Za dostarczenie obuwia ochronnego odpowiada pracodawca, a jego rodzaj powinien wynikać z oceny ryzyka na danym stanowisku. Kodeks pracy dopuszcza jednak sytuację, w której pracownik za zgodą pracodawcy używa własnego obuwia spełniającego wymagania BHP i otrzymuje za to ekwiwalent pieniężny. Takie rozwiązanie bywa wygodne dla osób, które mają nietypowy rozmiar lub szerokość stopy i źle czują się w standardowych modelach. Przed zakupem warto jednak ustalić z przełożonym lub służbą BHP, jaka klasa obuwia jest wymagana.
Wygodna stopa to bezpieczniejsza praca
Buty, które uwierają, łatwo odłożyć na bok albo zamienić na zwykłe adidasy, a wtedy cała ochrona traci sens. Kilka minut dziennie poświęconych na czyszczenie, suszenie i obserwację stanu obuwia przekłada się na dłuższe użytkowanie i mniej urazów. Jeśli Twoja obecna para sprawia problemy, przyjrzyj się najpierw skarpetom, wkładkom i sposobowi sznurowania, bo czasem drobna zmiana rozwiązuje kłopot, który wydawał się powodem do wymiany butów.